Pascal Prensibi ve Gaz Basıncı Düşünelim! Az kuvvet ile büyük kamyonların direksiyonlarını nasıl kolayca çevirebildiğimizi hiç düşündünüz mü?
Pascal Prensibi ve Gaz Basıncı - Eğlenceli Konu Anlatımları ve Çalışmaları Sitesi

Pascal Prensibi ve Gaz Basıncı

Yazar: Veysel Benek, Okunma Sayısı: 85, Tarih: 25 Kasım 2018, Güncelleme: 28 Kasım 2018, Önerilen süre: 4 ders saati

Sıvılar kendilerine uygulanan basıncı her yöne iletirler. Bu özellik Blaise Pascal tarafından ilk olarak test edilip yayınladığı için buna Pascal İlkesi adı verilir. Pascal prensibini daha iyi anlamak için bir deney yapalım.

 

Önemli! Bu deneyi yanınızda bir yetişkin olmadan ve gerekli güvenlik önlemini almadan yapmak tehlikelidir.

 

Şişe boş
Boş bir şişe alalım

 

Su doldurulmuş şişe
Çizilen noktaya kadar su dolduralım 

 

Su dolu şişeyi parmaklarımız arasına alalım 

 

Şişe kırma
Sert bir vuruş ile üst kısmına vuralım 

 

Şişemizin dibinin attığını gözlemleyeceğiz. Peki şişe nasıl kırıldı?

Şişenin üst tarafına uygulanan kuvvet su yüzeyinde bir basınç meydana getirir. Su bu basıncı tabanla beraber şişenin her tarafına iletir ardından basınca dayanamayan taban koparak şişeden ayrılır. Aşağaıdaki şekli inceleyelim.

 

Sıvıların basıncı iletmesi
Şişenin üst tarafına uygulanan az kuvvet tabanında daha büyük bir basınç meydana getirir 

 

Şişenin üst tarafında uygulanan kuvvet tabana daha büyük bir basınç oluşturur bu nedenle tabanı kolaylıkla koparabiliriz. Sıvıların bu özelliği sayesinde az kuvvet ile çok büyük basınçlar elde etmek mümkündür.

  • Hidrolik frenler
  • Hidrolik direksiyonlar
  • Berber koltukları
  • Hidrolik presler

Pascal prensibi ile çalışan bazı araçlardır.

 

Ünlemcağız Hidrolik direksiyonlar ile az bir kuvvet ile koca tekerlekleri kolayca döndürmek mümkün olmaktadır

 

Gaz Basıncı

Gazlar da sıvılar gibi akışkan olduğu için temas ettiği her noktaya basınç uygular. Buna gaz basıncı adı verilir. Dünyamızı saran atmosfer de gazlardan meydana geldiği için temas ettiği tüm yüzeylere bir basınç uygulamaktadır atmosfer basıncı da denilen bu etki

  • Yükseklik
  • Sıcaklık

ile değişmektedir. Yükseklik arttıkça atmosferin kalınlığı azalacağı için basınç azaldığı gibi; sıcaklık arttıkça da basınç azalmaktadır. Yani atmosfer basıncı hem sıcaklık hem de yükseklik ile ters orantılıdır.

Açık hava basıncı yükseklik ilişkisi
Yükseklik arttıkça açık hava basıncı azalır

 

Açık hava basıncı Barometre denilen araç ile ölçülür. Barometreler cıvalı ve madeni barometre çeşitlerine sahiptir. Cıvalı barometler, cıvanın sağlık üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle daha az kullanılır. Aşağıda Toriçelli'nin açık hava basıncını ölçmede kullandığı cıvalı barometre şeması yer almaktadır.

 

Cıvalı Barometre
Deniz seviyesinde cıvanın yüksekliği 76 cm olur ve buna 1 atm basınç adı verilir

 

Özetle

  • Sıvılar kendilerine uygulanan basıncı her yöne iletirler buna Pascal İlkesi adı verilir
  • Pascal İlkesinden  faydalanılarak bir çok araç üretilmiştir. Bunlara örnek hidrolik araçlar yada berber koltukları verilebilir
  • Sıvılarda küçük yüzey alanına uygulanan küçük kuvvet, büyük yüzey alanında büyük olarak elde edilir. Su Cendereleri bu ilkeye göre çalışır.
  • Gazlar da sıvılar gibi basınç uygular. Açık hava basıncı gaz basıncına örnektir.
  • Açık hava basıncı yükseklik ve sıcaklık ile ters orantılıdır yani yükseklik ve sıcaklık arttıkça açık hava basıncı azalır
  • Açık hava basıncı barometre ile ölçülür. İlk barometre Toriçelli tarafından tasarlanan cıvalı barometredir.



Kim Ne Demiş?


Henüz yorum eklenmedi!

Yorum yap

Doğru - Yanlış

Pascal Prensibi
Doğru-Yanlış Soruları
: 19 | : 20

Gaz Basıncı ve Açık Hava Basıncı
Doğru-Yanlış Soruları
: 15 | : 20

Boşluk Doldurma

Pascal Prensibi
Boşluk Doldurma Soruları
: 23 | : 20

Gaz Basıncı ve Açık Hava Basıncı
Boşluk Doldurma Soruları
: 26 | : 20

Çoktan Seçmeli

Pascal Prensibi
Test Soruları
: 21 | : 20